Kenevir, kendir, hint keneviri, marihuana, esrar, cannabis... Gündelik dilde bu sözcükler çoğu zaman birbirinin yerine kullanılıyor. Oysa bazıları aynı bitkiyi, bazıları o bitkinin çok farklı kullanımlarını anlatıyor. Bu yazıda terimleri tek tek açıyor, THC ile CBD arasındaki farkı anlatıyor ve Türkiye'deki hukuki çerçeveyi özetliyoruz.
Kısaca: hangi sözcük ne anlama geliyor?
| Terim | Ne anlama gelir? | THC düzeyi |
|---|---|---|
| Kenevir | Cannabis bitkisinin Türkçedeki genel adı. Lif, tohum ve çiçek veren bitkiyi anlatır. | Çeşide göre değişir |
| Kendir | Kenevirin eski ve bölgesel adı. Özellikle lif üreten bitki için kullanılır. | Genellikle düşük |
| Endüstriyel kenevir | Lif, tohum ve yağ için yetiştirilen, THC oranı yasal sınırın altında tutulan çeşitler. | Avrupa Birliği'nde %0,3 sınırı |
| Hint keneviri | Genellikle Cannabis indica adıyla anılan, Hindistan kökenli türü ve bu soydan gelen çeşitleri anlatır. | Çeşide göre yüksek olabilir |
| Marihuana | Uyuşturucu amaçlı, THC bakımından zengin çeşitlerin kurutulmuş çiçek ve yaprakları. | Yüksek |
| Esrar | Günlük dilde kenevirden elde edilen uyuşturucu maddeler için kullanılan genel sözcük. Bitki reçinesi anlamında da kullanılır. | Yüksek |
Kenevir ve kendir aynı şey mi?
Büyük ölçüde evet. İkisi de Cannabis sativa L. bitkisini anlatır. Kendir, Anadolu'da yüzyıllardır ip, halat, çuval ve kumaş yapımında kullanılan lifli bitkiyi çağrıştıran eski bir sözcüktür. Kenevir ise bugün hem bu lifli bitkiyi hem de bitkinin tohumu, yağı ve çiçeğiyle ilgili tüm alanı kapsayan daha geniş bir sözcüktür.
Hint keneviri nedir?
Hint keneviri, genellikle Cannabis indica adıyla bilinen türü anlatır. Adını, bitkinin Hindistan'da tanımlanmasından alır. Bugün bitki bilimciler arasında sativa, indica ve ruderalis ayrımının nasıl yapılacağı tartışmalıdır. Piyasada kullanılan "sativa" ve "indica" etiketleri çoğunlukla bitkinin boyunu ve görünümünü anlatır, içindeki kimyasal yapıyı kesin olarak belirtmez. Etiketten çok, ürünün THC ve CBD analiz sonucuna bakmak daha sağlıklıdır.
THC nedir?
THC (delta-9-tetrahidrokannabinol), kenevir bitkisindeki en bilinen psikoaktif maddedir. Beyindeki kannabinoid reseptörleriyle etkileşerek "kafa yapma" etkisini yaratır. Uyuşturucu olarak kullanılan çeşitlerde oranı yüksektir. Endüstriyel çeşitlerde ise yasal sınırın altında tutulur.
CBD nedir?
CBD (kannabidiol), kenevirde bulunan ve THC gibi "kafa yapmayan" bir kannabinoiddir. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2017 tarihli değerlendirmesi, saf CBD'nin kötüye kullanım ve bağımlılık potansiyeli taşımadığı sonucuna varmıştır. Bazı ağır epilepsi türleri için CBD içeren bir ilaç, ABD'de 2018'de onaylanmıştır. Bunun dışında CBD ürünlerinin birçok iddiası için kanıtlar henüz sınırlıdır ve araştırmalar sürmektedir.
Piyasadaki CBD ürünlerinin (yağ, çiçek, gummy vb.) kalitesi birbirinden çok farklı olabilir. Bu yüzden bağımsız laboratuvar analiz raporu (COA) olan ürünleri tercih etmek gerekir. Big CBD Product'ta ürünleri tam da bu bakış açısıyla karşılaştırıyoruz.
Endüstriyel kenevir nedir?
Endüstriyel kenevir, THC oranı yasal sınırın altında olan çeşitlerin lif, tohum ve yağ amacıyla yetiştirilmesidir. Avrupa Birliği'nde sertifikalı endüstriyel kenevir çeşitleri için THC sınırı %0,3'tür. Bu bitkiden tekstil, kâğıt, yapı malzemesi (kenevir betonu), hayvan yatağı, gıda ve kozmetik ürünleri yapılır. Gıda tarafı için kenevir tohumu faydaları yazımıza bakabilirsiniz.
Tıbbi kenevir nedir?
Tıbbi kenevir, kenevirden elde edilen maddelerin doktor kontrolünde ve ruhsatlı ilaç veya hazırlık olarak kullanılmasıdır. Kontrol, doz ve kalite standartları bakımından marihuananın uyuşturucu olarak kullanımından tamamen ayrıdır. Türkiye'de tıbbi kenevire ilişkin bir düzenleme 2025 yılında TBMM gündemine gelmiştir. Kanunun güncel durumu ve kapsamı için resmi kaynakları kontrol etmek gerekir.
Türkiye'de hukuki çerçeve
- Kenevir ekimi serbest değildir. 29 Eylül 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik, belirli koşullarda ve izinle lif, tohum ve sap amaçlı yetiştiriciliğe imkân verir. Başvuru yetiştirmenin yapılacağı yerin mülki idare amirliğine yapılır.
- İzinsiz kenevir ekimi ve uyuşturucu madde bulundurmak ya da satmak suç kapsamındadır.
- CBD ürünlerinin Türkiye'de satışı ve ithalatı için tek ve açık bir düzenleme bulamadık. Bu konuda kesin bilgi için uzman bir avukata veya ilgili kuruma danışın.
Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat değişebilir.
Sık sorulan sorular
Kenevir ile marihuana aynı bitki mi?
Aynı bitki türünden gelirler. Fark, çeşidin THC düzeyinde ve kullanım amacındadır. Endüstriyel kenevir lif, tohum ve yağ için yetiştirilir. Marihuana ise THC bakımından zengin çeşitlerin çiçeğidir.
CBD yağı "kafa yapar" mı?
CBD psikoaktif "kafa yapma" etkisi yaratmaz. Ancak bazı ürünlerde kalıntı THC bulunabilir. Bu yüzden analiz raporunda THC değerine bakın.
Kenevir tohumu ile CBD yağı aynı mı?
Hayır. Tohum gıdadır ve çiçekteki kannabinoidleri içermez. CBD yağı çiçek ve yapraktan elde edilen ekstrakttır.
Hint keneviri kenevirden güçlü müdür?
Bu bir tür veya etiket meselesi değil, çeşidin kimyasal yapısı meselesidir. Gerçek THC ve CBD düzeyini yalnızca laboratuvar analizi gösterir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Tıbbi veya hukuki tavsiye değildir.